
Balatlar Kilisesi
Roma döneminden kalan yapı, 7. yüzyılda Bizanslılar tarafından kilise olarak kullanıldı. Duvarlarında fresk izleri hâlâ seçiliyor.
Fotoğraf: Sait Can Kutsal, CC BY-SA 4.0
Karadeniz42° K · 35° D
Çağlar boyunca bir yarımada.
Milet'ten gelen denizcilerin kurduğu koloni, bir krallığın başkenti, bir filonun yandığı liman, bir cezaevinin hafızası. Yirmi altı asırdır aynı denize bakıyor. Kaydırdıkça çağlar akar.
Fotoğraf: Bjørn Christian Tørrissen, CC BY-SA 3.0
Karadeniz kıyısı burada bir an duraklıyor ve denize doğru ince bir kol uzatıyor. O kolun en dar yerine kurulan şehir, iki limanı, kalesi ve rüzgârıyla, yüzyıllardır gemilerin sığınağı oldu.
Harita verisi: © OpenStreetMap katkıcıları (ODbL)
Coğrafya
Şehir, yarımadayı karaya bağlayan dar kıstağın üzerinde. Batıda İnceburun, Türkiye'nin en kuzey ucu. Bir yere dokun, harita oraya gitsin.
MÖ 7. yüzyıl
Efsane
Mitolojide Sinope, ırmak tanrısı Asopos'un kızıdır. Zeus ona âşık olur ve ne dilerse vereceğine söz verir. Sinope'nin dileği, bakire kalmaktır. Sözünü bozamayan tanrı onu rahat bırakır; Sinope de bugünkü yarımadaya gelip yerleşir. Şehrin adı ondan gelir, yüzü de sikkelerinde yaşar.
Koloni
Antik Sinope, Ege kıyısındaki Milet'ten gelen İyonlarca kuruldu. Araştırmacılar kuruluşu çoğunlukla MÖ 7. yüzyıla tarihliyor. Korunaklı limanı sayesinde şehir, kısa sürede Karadeniz'in en güçlü Yunan kentlerinden biri oldu.
Ticaretin izi toprakta: Sinop, Helenistik ve Roma dönemlerinde Karadeniz'in önde gelen amfora üreticisiydi. Şehrin yaklaşık 15 km güneyindeki Demirci'de Fransız ve Türk arkeologların kazdığı büyük bir amfora atölyesi bulundu.
Amfora
3D: Cleveland Museum of Art, CC0
MÖ 413 – 403 arası doğdu
Kinik felsefenin en ünlü adı Diogenes, Sinope'de doğdu. Babası Hikesias para işleriyle uğraşıyordu; baba oğul, şehrin parasının ayarını bozmakla suçlandı ve Diogenes sürgüne gitti.
Atina'da büyük bir toprak küpün içinde yaşadı. Gün ortasında elinde yanan bir lambayla çarşıda dolaştı: "Bir insan arıyorum."
"Biraz çekil, güneşimi kesme."
İskender ona ne istediğini sorduğunda verdiği cevap, Plutarkhos'a göre.
Sikke
3D: denis_cliofas, CC BY 4.0MÖ 183 – MÖ 47
Kadırga
Pontus kralı I. Farnakes Sinope'yi alır. Şehir, krallığın başkenti olur.
VI. Mithridates Eupator doğar. Roma'ya karşı yıllarca savaşacak kral Sinopludur, öldükten sonra da burada toprağa verilir.
Romalı komutan Lucullus, uzun bir kuşatmanın ardından şehri ele geçirir.
Julius Caesar, Sinope'de bir Roma kolonisi kurar.
7. yüzyıl – 1461

Roma döneminden kalan yapı, 7. yüzyılda Bizanslılar tarafından kilise olarak kullanıldı. Duvarlarında fresk izleri hâlâ seçiliyor.
Fotoğraf: Sait Can Kutsal, CC BY-SA 4.0
Selçuklu Sultanı I. İzzeddin Keykâvus döneminde kalenin anahtarları Selçuklulara teslim edildi. Bugün 2.050 metreyi bulan surlar, kıstağı baştan başa kapatır.
Fotoğraf: Ertly, CC BY-SA 4.0
Fetihten sonra Selçuklular tarafından yaptırılan cami, şehrin en eski Türk eserlerinden. 1267'de Pervane Muineddin Süleyman onu yeniden elden geçirdi.
Fotoğraf: Basak, CC BY-SA 4.0
Pervane Muineddin Süleyman'ın şehri yeniden almasının ardından yaptırıldığı kabul edilir. Revaklı avlusunda bugün el sanatları atölyeleri var.
Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.01461
Pervaneoğulları'ndan sonra Sinop'u Candaroğulları yönetti. 1461 yazında Fatih Sultan Mehmed şehri aldı; Candaroğlu İsmail Bey teslim oldu ve Sinop Osmanlı topraklarına katıldı.
30 Kasım 1853
Kırım Savaşı'nın eşiğinde
Amiral Nahimov komutasındaki Rus filosu, Sinop limanında demirli Osmanlı filosuna saldırdı. Rus gemileri ilk kez bir deniz savaşında patlayıcı mermi kullandı; ahşap gemiler kısa sürede alev aldı. Osman Paşa esir düştü. Bu yenilgi, İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı yanında savaşa girmesini hızlandırdı ve zırhlı savaş gemileri çağının kapısını araladı.
Fırkateyn
3D: Finnish Heritage Agency, CC BY 4.0. Temsilî: bir fırkateyn modeli1887 – 1999
İç kalede
Kalenin iç bölümü 1887'de resmen cezaevine dönüştürüldü. U biçimli, iki katlı yapıda 28 koğuş vardı. Cezaevi 1999'da kapandı, ertesi yıl müze oldu.
Evliya Çelebi kale için şöyle yazmıştı: Büyük ve korkunç bir kaledir.
Burada yatanlardan bazıları
Bugün
Yarımadanın batısında ormanla denizin buluştuğu koylar, uzun kumsallar ve bir vadiye dizilmiş şelaleler var.
Kaydırmaya devam et, kıyı sağa akar.




Akşamüstü
Kıstağın iki yanında iki deniz: güneyde liman, kuzeyde açık deniz. Gün batımı, yarımadanın batısına düşer.
Sofra
Balık, ceviz, kestane ve el açması hamur Sinop mutfağının temeli. Her kartın içinde tarifi var: "Tarifi aç" de, malzemeleri işaretleyerek pişir.
Fotoğraflar temsilîdir. Tarifler kaynaklarından özetlenmiştir.
El emeği
Ahşaptan, ölçekli küçük yelkenliler. Kaynaklar bu ustalığı Sinop'un en köklü el sanatları arasında sayıyor; geleneğin cezaevinde başladığı anlatılır.
Keten ipliğinden dokunan, Ayancık'a özgü dokuma.
Boyabat'ın renkli başörtüsü dokuması.
Ağaca oyulan desenler, kutular ve süs eşyaları.
Fener
Gece, İnceburun